Pormalismo Pananaw: “Imprastraktura ng Lumbay” ni Rocco Reyes

            Ang maikiling kwento na Imprastraktura ng Lumbay ay tungkol sa buhay ng isang binata. Sa pamagat ng kwentong ito maiintindihan na ang Imprastraktura na ang ibig sabihin ay pundasyon ng mga bagay at grupo sa lipunan at ang lumbay naman ay kalungkutan. Maganda ang pagkakagamit at pagkagawa ng pagmagat na sinusubukan bigyan ng kahulugan ang hindi nasasalat na “kalungkutan” at upang ipakita at ipahayag ang linalaman ng akda mismo.

                  Sa unang talata nitong akda makikita ang mga gawain o trabaho na kinasasangkotan ng persona. Ang linyang “Sangmetrong lalim ng pundasyon sa lupang pinangako.” na sinasabi na kulang ang pundasyon na ito sapagkat malambot pa ang lupa sa isang metro o mababaw ito. Pinapakita din ng linyang ito na ang pinagagawa sa kanila na trabaho ay may pagkukulang at hindi magiging matibay. Mahalaga ito dahil sa huling linya ng unang talata sinasabi na “hindi matitinag ng ano mang pwersa sa mundo ang pagibig ko sa’yo” ay mahirap paniwalaan at may kabalintunaan sa mga nasulat na na hindi matibay na pagkakagawa. Ang porma rin ng texto ay nag-iba at “italicized” sa pagpalit ng tono ng akda.

              Sa pangalawang talata naman ng akdang ito mapapansin ang pagkakaparehas sa unang talata. Mula sa unang linya “Eksakto ang lapat ng bega sa dulo ng mga haligi” at “mahigpit ang ankla ng buong may sepo” ay nagpapaalam sa mangbabasa na hindi kanais-nais ang tahanan ng persona sapagkat hindi karaniwang ang ganitong bubong na eksakto dahil nakakalusot ang tubig at nakapatong lamang ito sa kanyang tirahan. Nang magbago ulit parang unang talata ang porma at tono ng akda, mayroong ulit na kabalintunaan na sinabi “Matatag itong kanlungan n gating pagmamahalan kung may bago’y sigwa ang buhay” dahil sa paglarawan ng tahanaan niya ay halatang hindi tatagal lalo na kung ito ay mabagyo.

                    Ang sumunod na dalawang talata ay katulad din ng naunang dalawa, na pagkatapos magbangit ng hindi kanais-nais na sitwasyon ay nagbangit ng positibong bagay. Halimbawa nito ay “At kung maalinsangan ang panaho’y sa kandungan kita patutulugin magdamag” matapos sabihin na banig lamang ang tinutulugan.

                  Tinapos ang maikiling kwento sa linyang “Ngayon, lusutan ang hanging nananaghoy sa mga bakal na bintanang kinakalawang ng pangungulila.” Na ang natatanging hindi sumunod sa porma ng pagkasulat ng apat na ibang talata. Sa pagsabi na binata at pangungulila masnaiintindihan ang pinagdaraanan ng persona sa kwento. Ang “hanging nananaghoy” ay ibig-sabihin ay nararamdaman ang matingding kalungutan sa persona. Maganda ang pagtatapos na ito dahil nailarawan ng mabuti ang buhay ng persona at ang matinding kaulungkutan mula sa pagbabasa nito.

Feminismo Pananaw: McDonald’s Night Out TVC ni RJ Gallardo

            Ang paksa ay tungkol sa isang palatastas ng dalawang babaeng bumibili muli sa “drive-thru” ng McDonalds. Makikita sa patalastas na nag-ayos ang mga babae at nagpaganda muli matapos nilang maubos ang isang baso ng sundae. Pagkatapos ay bumalik sila sa bilihan at nag labas ng baryang aabot sa dalawampu’t limang piso. Sinabi rito na sulit ang kanilang pera dahil napakamura lang ng bilihin at siguradong babalik-balikan. Nagbayad sila nang pa isa-isang piso at doon na natapos ang patalastas. Dalawa marahil ang layunin ng mga babae, una ay bumili ng sulit na Mc-savers at pangalawa ay magbigay pansin sa isang lalaki. Ang larawan ng babaeng ipinapakita rito ay mga babaeng may kaakit-akit na itsura. Sila ay nakabihis ng maayos at maganda ang pananamit. Nag-ayos sila gamit ang make-up bago dumaan sa McDonalds. Ang babae rito ay nagpapakita rin ng isang tipikal na babae na may gusto sa isang lalaki at ginagawang daan an pag bili ng mga pagkain para masilayan ang natitipuhan.

                   Mapapansin na mas may kapangyarihan ang mga babae rito dahil una, sila ay mamimili at kailangan itong sundin ng empleyado dahil trabaho nila ito. Pangalawa, dahil kaharap ay babae, likas sa mga lalaki na maging magalang at magpakita ng respeto. Pangatlo, dahil alam na rin ng lalaking empleyado na siya ay binabalik-balikan kasama ng mga murang pagkain, ngiti nalamang ang kaniyang ibinalik sa mga ito. Kung susuriing mabuti isinusulong nito ang Feminismo dahil nabubuwag ang tatsulok na nagpapakita na mas dominante ang mga lalaki kaysa sa mga babae. Sa katunayan, mas nakatataas pa marahil ang uri ng pamumuhay ng babae dahil mayroon silang dalang kotse. Sa konteksto ng Pilipinas, hindi basta-basta nakabibili ang isang empleyado ng Mcdonalds ng isang magarbong sasakyan at magawang magsayang ng pera para lang mapansin ng lalaki. Mas madalas rin gawin ng mga kalalakihan ang ginawa ng dalawang babae sa pangkalahatan kaysa sa mga kababaihan. Sa huli, ang palatastas na ito ay nagsusulong ng Feminismong pananaw dahil naalis ang isipan na mas nakatataas ang lalaki.

Feminismong Pananaw: “Superman ang Misis ko” ni CD Fernandez

             Ang akdang “Superman ang misis ko” ni Abdon M. Balde Jr. ay ukol sa pagkakaroon ng mga di pangkaraniwang abilidad ng isang babae o partikular ng isang misis sa loob ng isang tahanan. Sa kwentong ito, ipinarating na ang mga bagay-bagay na kadalasang ginagampanan ng lalaki o ng mister ay iniatas sa mga tungkulin ni misis. Sa madaling salita, gumaganap na parang mister ang misis sa dahilang ang babae ang gumagawa ng mga bagay na pangkaraniwang inaatupag ng mga lalaki sa isang tahanan.

                Sa panimula ng kwento, inilahad ang panghuhusga ni mister sa kanyang misis na para bang tibo dahil sa mga gawaing inaatupag nito tulad ng paglalaba at pagsisibak ng panggatong. Mapapansin na sa paglalarawang ito, ipinapakita ang isang uri ng pag-iistiryotipo sa mga kakabaihang matitigas ang daliri nang dahil sa paggawa ng mga gawaing pambarako.

              Sa pag-usad ng kwento unti-unting ipinahayag ang pagkalalaki ni misis sa loob ng tahanan. Nang ikasal ang lalaki at babae, ang babae ang bumuhat sa kanyang mister sa pagpapanik sa apartment. Si misis din ang gumagawa ng mga tungkuling mabibigat habang si mister ang umaatupag sa paghahain ng makakain ng mag-asawa.

                 Sa pagtatapos ng akda, mas binigyang diin ang representasyon ni misis sa tahanan. Dito ipinarating na noong nagkaroon ng aksidente sa apartment ay si misis pa ang sumagip sa kawawa niyang mister na sa mga oras na iyon ay labis na nanghihina. Ano na lamang ang nangyari kay mister kung hindi nagpaka-superman si misis sa kanyang asawa?

                Sa akdang ito, ipinapakita na maaaring dependehan at asahan ang kakayahan ng mga kababaihan. Hindi porke’t naturingang babae ay mahina na, walang kayang gawin, at hindi kayang umasenso sa buhay. Kaya naman sa kwentong ito ay nabuwag ang estilo ng tatsulok na kung saan ang kalalakihan ang nasa ibabaw at parating nakabababa ang mga kababaihan. Ipinapahayag na ang pangkaraniwang kakayahan ng mga kalalakihan ay kaya ring panindigan ng mga kababaihan. Ang anumang kayang gawin ng lalaki ay kaya ring gampanan ng babae. Sa paniniwalang ito, isinusulong ng akdang ito ang layuning feminismo.

Feminismong Pananaw: “LIGAYA” ni Luis Juarez

               Umiikot ang kantang Ligaya sa isang lalaki na kinakantahan ang isang babae na kaniyang sinusuyo. Ipinapakita sa kantang ito na maraming bagay na handang gawin ang lalaki para lamang sagutin o mapansin siya ng babaeng kaniyang sinusuyo. Sinasabi rin ng lalaki na kung sagutin nga siya ng kaniyang babaeng ninanais, mamahalin niya ito ng buong buo at magiging masaya ang madla sa pagkakatuluyan nila.

              Ipinakita sa kantang ito na ang babae ay isang taong ninanais at pinapangarap ng mga lalaki. Napakita rin sa kantang ito na ang pagkakaroon ng babae ay magbibigay ng buo at tunay na ligaya sa isang lalaki. Dahil ditto sa mga rason na ito, ipinakita na para sa lalaking umaawit ng kanta, ang babaeng kaniyang ninanais ay ang may sagot sa kapalaran niya at kung makakamit ba niya ang ligayang kaniyang hinahanap. Ito rin ang ipinintang relasyon ng babae sa lalaki sa kanta.

                  Dahil sa mga napansin kong detalye na aking inilahad sa unang parte ng sulating ito, aking natamo na hindi isinusulong ang ideyaliyang feminismo sa kantang ito. Ito’y aking nasabi dahil hindi ipinakita sa kanta ang karaniwang pag tingin ng lipunan sa babae. Hindi rin ipinakita dito ang karaniwang pagtingin na sa relasyon ng babae at lalaki, ang lalaki ang nagiging dominante. Hindi rin isinulong dito ang layunin ng feminismo na ipakita na kaya ng babaeng ibahin ang pagtingin sakanila ng lipunan sa pamamagitan ng pagsusulong ng kanilang paniniwala na hindi lumalamang ang lalaki sa babae. Itong pagsulong na ito ay nagaganap sa pagbibigay o pagpapakita ng mga konkretong halimbawa ng mga babaeng naging dominante o sa pagpapakita ng istorya ng babaeng dominante.

Marxismong Pananaw: Bayanihan 60’s ni Gabe Hidalgo

                 Sa simula pa lamang ng bidyo mapapansin agad ang diperensiya ng mga taong ipinapakita. Mga suot nilang tsinelas, maluwag o lumang damit at mga patak ng pawis na tumutulo galing sakanilang mga noo. Mga trabaho nila ay mga magsasaka at mga libangan ay ang mag basketbol sa palaruan na binubuo ng isang pirasong lumang kahoy na nakasabit sa puno upang maging isang basketbol ring. Sila’y mga mahihirap. Mga inapektuhan ng walang katapusang problema ng korapsyon sa gobyerno.

                   Sa unang bahagi ng bidyo, makikita ang grupo ng mga tao na bumubuhat ng malaking bagay. Sa dahan-dahan nilang paglalakad habang buhat parin ang malaking bagay na ito, dahan-dahan din dumadami ang mga taong tumutulong sa pagbuhat nito. Kahit sinumang makakita sa mga taong bumubuhat sa bagay na ito ay titigil sa kahit anong ginagawa nila at makikibahagi. Gusto nilang ipakita dito ang nais nilang gawin natin. Gusto nilang tumigil muna tayo ng sandali sa ginagawa natin maging ito ay paglalaro lamang o pagtratrabaho upang tumulong sa problema ng kahirapan. Ipinapakita rin sa bidyo ang mga taong tumatawid sa tulay para lamang tumulong. Nais nitong ipakita na kahit gaano kalayo o kahirap puntahan ang paroroonan, lalakarin nila upang makisangkot sa kilusan ng pagtapos ng kahirapan.

                    Sa huli ipinakita na ang binubuhat pala nila ay ang mga bahay gawa sa mga pira-pirasong bakal, goma at kahoy. Ito ay ang karaniwang bahay ng mahihirap na makikita sa paligid ng mga daan. Dahil ito nga ang madalas na nakikitang bahay ng mahihirap, ito’y naging simbolo ng kahirapan. Sa pagtapon ng mga bahay na ito ipinapakita na kung magtulungan lang tayo, matatapos ang kahirapan. Sa pagtupad ng layunin na ito, unti-unti mawawala ang puwang sa pagitan ng mahihirap at mayayaman.

Feminismong Pananaw: Patalastas ng Mcdo (Fries) ni Miggy De Vera

                 Ang patalastas na ito ay tungkol sa isang batang lalaki at isang batang babae na pinag-uusapan kung anong estado na ba ang kanilang relasyon. Noong itinanong ng babae sa kanyang kasama kung sila ba ay magkasintahan na, itinanggi kaagad ito ng lalaki at sinabi niyang hindi pa siya handa dahil “demanding” daw magkaroon ng syota. Dito pa lang sa simula ng patalastas ay hinuhusgahan na kaagad ang mga babae. Sinasabi dito na maraming hinihingi ang mga babae at paiba-iba ang isip ng mga ito. Sa madaling salita, ang mga babae raw ay magastos at mahirap kasama. Ngunit sa kaligitnaan ng patalastas, pinatunayan ng batang babae na mali ang mga pinagsasabi ng batang lalaki. Sinabi ng babae na “fries” lang naman ang gusto niya at hindi yung mga mamahaling kagamitan. Noong narinig ito ng kasama niyang lalaki, siya ay nagulat at hindi makapaniwala. Sa katapusan ng patalastas, ang kagustuhan ng batang babae ay sinundan ng kasama niyang batang lalaki.

            Sa patalastas na ito, itinaguyod ang layuning feminismo sa tatlong paraan. Ang una ay ang pagpapatunay ng batang babae na hindi sila yung ikinaakala ng batang lalaki. Sila ay mga simpleng tao lamang at kaya nilang mamuhay kahit wala yung mga mamahaling gamit. Ang pangalawang patunay naman ay ang pagsunod ng batang lalaki sa kagustuhan ng batang babae. Dahil nga napatunayan ng batang babae na ang mga babae ay simpleng tao lamang, ang dating madamot na lalaki ay napaisip at napabili tuloy ng pagkain para sa batang babae. Ang ang huling patunay sa patalastas na itinataguyod nito ang layuning feminismo ay ang kataasan ng mga tauhan. Hindi man ito kunektado sa mismong patalastas, ngunit para sa akin, ang kataasan ng mga bata ay simbolo ng lakas. Sa sitwasyon na ito, ang batang babae ay mas matangkad kaysa sa batang lalaki. Sa medaling salita, ipinapakita nito na ang babae ay mas dominante kaysa sa mga lalaki.

Pormalismong Pananaw: Overdrive ng Eraser Heads ni Elach Eleazar

               Ang kantang overdrive ng banding eraserheads ay nakasentro sa kagustuhan ng lalaki na magmaneho at ang mga pwede niyang magawa dahil sa kakayahang ito. Sa banding umpisa ng kanta, inilalahad niya na marami siyang gusting puntahan tulad ng Baguio, Batangas at Bicol. Sinabi rin dito na marami siyang gusting dalhin na mga kasama sa kanyang mga nais puntahan tulad ng kanyang girlfriend at mga kaibigan. Nais rin niyang magbaon ng maraming pagkain sa mga paglalakbay na ito tulad ng burger, fries at tapsilog.

               Subalit, habang tumatakbo ang kanta, tila lumalabo nang lumalabo ang nais niyang sabihin. Gusto rin niya daw kasi magmaneho hanggang Visayas at Mindanao na malalayong lugar at karaniwang linalakbay ng mga barko at eroplano at hindi ng kotse lamang. Gusto rin daw niya magmaneho buong taon at pati na rin habang buhay na kung ating mamarapatin ay imposibleng magawa.

             Sa banding huli ng kanta, sinabi niya rito na "please please lang turuan mo akong magdrive…" Dito nagsimualang mag-iba ang ihip ng hangin sa kantang ito. Malakas pala mangarap ang lalaking nagsasalaysay sapagkat di pala siya marunong mag-drive ngunit ang dami na niyang naisip na pwedeng gawin at puntahan.

             Sa huli, inamin din niya na gusto lamang niya matuto mag-drive kahit wala daw siyang kotse at lisensya. At inulit-ulit ang pagsabi sa mga salitang "gusto kong mag-drive" at "drive" hanggang sa tuluyang naglaho ang kanta.